Kraków Jezuici

Zakon Jezuitów w Krakowie

Kasata zakonu jezuitów, jak wiadomo, wcale nie oznaczała ich całkowitego końca. Jezuici powrócili a w wielu miastach nadal pozostały zabytki po prowadzonej przez nich działalności. Jeden z nich znajduje się w dawnej stolicy Polski, w Krakowie, przy ulicy Kopernika 26. Właśnie tam miłośnicy historii, architektury i sztuki sakralnej mogą odwiedzić Kościół pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusowego.

Kasata zakonu jezuitów miała miejsce w latach 70. XVIII stulecia. Wtedy to na jakiś czas zaprzestali oni swojej działalności. Powrócili jednak wkrótce do Krakowa. Pojawili się tam już pod koniec kolejnego wieku. Źródła wskazują konkretnie na końcówkę lat 60. XIX stulecia. Bardzo szybko przystąpili do organizowania swojej siedziby.

Na wschód od Starego Miasta, w okolicy zwanej „Wesoła” mieściła się posiadłość potocznie określana jako „angielskie”. Niegdyś należała ona do Jacka Kluszewskiego. Mężczyzna ten wsławił się tym, że był założycielem teatru krakowskiego. Jego pałacyk był piętrowym, położonym w dogodnym miejscu budynkiem. Ojcowie jezuici nabyli tę posiadłość i z powodzeniem przerobili ją na siedzibę swojego klasztoru.

Tymczasowa siedziba zakonu jezuitów była wyposażona w prowizoryczną kaplicę. Nie było to jednak wystarczające miejsce kultu dla zakonników. Postanowiono zatem, że powinien zostać wybudowany kościół z prawdziwego zdarzenia. Faktycznie taką budowę, tuż przy zabudowaniach klasztornych, rozpoczęto na początku XX wieku. Podwaliny pod nowy kościół położono w 1909 roku. Prace szły zgodnie z planem, jednakże zawierucha wojenna dotknęła także te ziemie. Dlatego też, przez okres I wojny światowej, budowa była na jakiś czas zawieszona. Do tego okresu zdążono jedynie skonstruować budynek w stanie surowym. Ojcowie jezuici znani są jednak ze swojej rzutkości. W związku z tym dokończenie prac po wojnie nie stanowiło szczególnego problemu. Tak też uczyniono i w 1921 roku zakończyła się budowa Kościoła pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusowego, wtedy już należącego terytorialnie do niepodległej Polski.

Autorem projektu architektonicznego był wybitny krakowski artysta, Franciszek Mączyński. To on stworzył od postaw budowlę tego kościoła. Architekt ten wymieszał ze sobą całą gamę różnych stylów. Najwyraźniej jednak widać w kościele wpływy stylu neoromańskiego oraz stylu neogotyckiego. Franciszek Mączyński brał także pod uwagę sposób aranżacji wnętrza. Dlatego nawę wnętrza nakrył sklepieniem krzyżowym na gurtach. Swym stylem imitowało ono typowy gotyk. Ponadto kościół jest zwieńczony ogromną wieżą.

Jeśli chodzi o wnętrze Kościoła Ojców Jezuitów, to swój wygląd zawdzięcza ono dwóch artystom: Karolowi Hukanowi oraz Janowi Bukowskiemu. Pierwszy z nich jest autorem głównego ołtarza w kościele. Natomiast Bukowski wykonał przepiękne polichromie. Wnętrza posiada także modernistyczne elementy, między innymi fasada. Portal główny jest na przykład opatrzony rzeźbą Chrystusa, której twórcą był Xawery Dunikowski.

Kościół Najświętszego Serca Jezusowego stanowi piękny zabytek sakralny oraz symbol działalności Ojców Jezuitów w Krakowie. Współcześnie nosi godność bazyliki mniejszej, którą to uzyskał w 1960 roku z nadania papieża Jana XXIII.